АНИМЭЙТ v.3.7

DE | EN | GR

Αξιότιμοι φίλοι και φίλες του μυκηναϊκού πολιτισμού! Το όνομά μου είναι Ερρίκος Σλήμαν.

Είμαι ο παγκοσμίως καλύτερος γνώστης του Ομήρου και ο σημαντικότερος αρχαιολόγος όλων των εποχών. Η βαθιά μου πίστη στους αρχαίους συγγραφείς με οδήγησε όχι μόνο στην Τροία αλλά και στην ακρόπολη των Μυκηνών τη δεκαετία του 1870. Εκεί έκανα εντυπωσιακές ανακαλύψεις που έκαναν τις πολύχρυσες Μυκήνες ξακουστές σε όλο τον κόσμο!

Συνοδέψτε με λοιπόν τώρα σε μία διαδρομή διαμέσου σχεδόν 150 χρόνων μυκηναϊκής αρχαιολογίας!



Η ανακάλυψη του μυκηναϊκού κόσμου

Στις Μυκήνες υπάρχουν συνολικά δύο ταφικοί κύκλοι - ο Ταφικός Κύκλος Α που βρέθηκε από τον Σλήμαν καθώς και ο Ταφικός Κύκλος Β που ανασκάφηκε το 1951. Σε συνολικά πάνω από 20 λακκοειδείς τάφους ενταφιάζονταν εκεί συνεχώς μέλη της άρχουσας τάξης της πόλης: από τη Μέση μέχρι και την Ύστερη Εποχή του Χαλκού (18ος -15ος αιώνας π.Χ.). Ο μυθικός Αγαμέμνονας πάντως σίγουρα δεν ήταν θαμμένος εδώ. Γιατί ακόμα κι αν η ομηρική ιστορία του ηγεμόνα των Μυκηνών περιέχει έναν αληθινό πυρήνα, διαδραματίστηκε ωστόσο περίπου 300 χρόνια μετά την εποχή στην οποία ήταν σε χρήση οι λακκοειδείς τάφοι.

Ο Ταφικός Κύκλος Α των Μυκηνών κατά την ανασκαφή του Ερρίκου Σλήμαν το 1876

Κάνθαρος από τον Λακκοειδή Τάφο IV των Μυκηνών, 16ος-15ος αι. π.Χ.

Κύπελλο τύπου Βαφειού από τον Λακκοειδή Τάφο III των Μυκηνών, 16ος-15ος αι. π.Χ.

[υπάρχει ένας «σωρός άμμου», αυτός πρέπει να καθαριστεί, έτσι αποκαλύπτεται η μάσκα,

κάνοντας κλικ επάνω σε αυτήν εμφανίζεται το κείμενο]

 

Ο τάφος του Γρύπα Πολεμιστή

Αυτή η ελπίδα εκπληρώθηκε το 2015 για τους αρχαιολόγους Sharon Stocker και Jack Davis στην περιοχή του ανακτόρου της Πύλου. Ανακάλυψαν έναν ασύλητο λακκοειδή τάφο με την ταφή ενός πολεμιστή των πρώιμων μυκηναϊκών χρόνων (μεταξύ του 1475 και του 1450 π.Χ.). Ο πολεμιστής ήταν 30-35 χρονών και με ύψος 1,70 μ. ήταν ασφαλώς επιβλητικός. Πολύτιμα αγγεία από χρυσό, ασήμι και χαλκό, όπλα και άλλα εξαρτήματα του οπλισμού του, ένα χάλκινο σκήπτρο, περίπου 50 σφραγιδόλιθοι και τέσσερα χρυσά δαχτυλίδια συνόδευαν τον πολεμιστή στο ταξίδι του στον κάτω κόσμο. Χτένια και καθρέφτες καθώς και εκατοντάδες χάντρες εξασφάλιζαν την άψογη εμφάνισή του ακόμα και στο βασίλειο των νεκρών. Ένα ελεφάντινο πλακίδιο με την παράσταση ενός γρύπα έδωσε στο εύρημα το όνομά του: τάφος του Γρύπα Πολεμιστή.

„Combat Agate“ «Ο αχάτης της μάχης» από τον Τάφο του Γρύπα Πολεμιστή στην Πύλο, 14ος αι. π.Χ.

Χρυσά σφραγιστικά δαχτυλίδια από τον Τάφο του Γρύπα Πολεμιστή στην Πύλο, 14ος αι. π.Χ.

Η γραφή – κι όμως ήταν γνωστή στις Μυκήνες!

Οι πρώτες πινακίδες που έφεραν επιγραφές της γραμμικής γραφής ήρθαν στο φως μετά τον θάνατο του Σλήμαν, στις αρχές του 20ου αιώνα. Για πολύ καιρό οι επιστήμονες πίστευαν ότι η μυκηναϊκή Γραμμική Β γραφή απέδιδε μία μη ινδοευρωπαϊκή γλώσσα, δηλαδή αυτήν των Μινωιτών. Ο Βρετανός αρχιτέκτονας Michael Ventris και ο γλωσσολόγος John Chadwick ήταν αυτοί που διόρθωσαν αυτήν τη λανθασμένη εκτίμηση.  Έχοντας σαν αφετηρία την υπόθεσή τους ότι επρόκειτο για μία πρώιμη μορφή της ελληνικής γλώσσας κατάφεραν το 1952 να αποκρυπτογραφήσουν τα περίπου 90 συλλαβογράμματα και 160 ιδεογράμματα.

Ωστόσο στις πήλινες πινακίδες οι γραφείς δεν κατέγραφαν λογοτεχνικά ή ιστορικά στοιχεία αλλά πρωτίστως διοικητικές πράξεις: κινήσεις προϊόντων, διανομές γαιών καθώς και την οργάνωση του προσωπικού των ανακτόρων. Οι άψητες πήλινες πινακίδες κατά κανόνα δεν επιβίωναν στο πέρασμα των αιώνων, έτσι ώστε σήμερα διαθέτουμε έναν πολύ μικρό αριθμό πινακίδων - δηλαδή αυτές που κατά τύχη ψήθηκαν κατά τη διάρκεια μιας πυρκαγιάς και έτσι διατηρήθηκαν.

 

Πήλινη πινακίδα με σημεία της Γραμμικής Β από το Ανάκτορο του Νέστορα, ύστερος 13ος/πρώιμος 12ος αι. π.Χ.

Ηγεμονική μεγαλοπρέπεια

Το μέγαρο με την αίθουσα του θρόνου αποτελούσε το κέντρο εξουσίας του μυκηναϊκού ανακτόρου. Εδώ βασίλευε ο άναξ ασκώντας τα πολιτικά και θρησκευτικά του καθήκοντα.

Η γκρίζα εικόνα που αποκομίζουν οι σημερινοί επισκέπτες των μυκηναϊκών ερειπίων είναι παραπλανητική: Το μέγαρο ήταν πλούσια διακοσμημένο με τοιχογραφίες και δαπεδογραφίες, τον θρόνο πλαισίωναν ζεύγη γρυπών ή λεόντων, το δάπεδο κοσμούσαν θαλάσσια ζώα. Τα εικονογραφικά θέματα καταδεικνύουν την εξουσία του άνακτα πάνω σε άγρια και μυθικά όντα - και έτσι τη στενή του σχέση με τους θεούς.

 

Ανακατασκευή μίας μυκηναϊκής αίθουσας του θρόνου στο Κρατικό Μουσείο της Βάδης. Κρατικό Μουσείο Βάδης/Uli Deck

Μία μυκηναϊκή εξαγωγική επιτυχία

Τέτοιοι ψευδόστομοι αμφορείς έχουν βρεθεί σε πολλές θέσεις της Ύστερης Εποχής του Χαλκού σε ολόκληρη την ανατολικής Μεσόγειο. Αποδεικνύουν τις εκτεταμένες εμπορικές επαφές των μυκηναϊκών ανακτορικών κέντρων. Γιατί με τους ψευδόστομους αμφορείς διακινούνταν αρωματικά έλαια, μία από τις εξαγωγικές επιτυχίες των Μυκηναίων εμπόρων. Σε ανταπόδοση αποκτούσαν πρώτες ύλες όπως γυαλί, πολύτιμα ξύλα, ελεφαντόδοντο, χαλκό ή κασσίτερο.

Πέρα από την περιοχή της ανατολικής Μεσογείου οι Μυκηναίοι επιζητούσαν την επαφή και με τη Δύση και τον Βορρά. Έτσι μυκηναϊκά αντικείμενα έφθαναν μέσω ενδιάμεσων σταθμών μέχρι τη Σαρδηνία, τη νότια Αγγλία ή τη βόρεια Γερμανία. Το κεχριμπάρι της Βαλτικής ήταν δημοφιλές στους μυκηναίους τεχνίτες για την κατασκευή κοσμημάτων!

Ψευδόστομοι αμφορείς από τις Μυκήνες, 1400-1250 π.Χ.

Το τέλος του μυκηναϊκού κόσμου;

Στη διάρκεια του 12ου αιώνα π.Χ. ολόκληρη η περιοχή της ανατολικής Μεσογείου πέρασε μία περίοδο καταστροφών. Οι μυκηναϊκές πόλεις και τα ανάκτορα καταστράφηκαν. Τα περισσότερα μέρη ερημώθηκαν και δεν ανοικοδομήθηκαν.

Δεν υπάρχει ακόμα μία εύλογη εξήγηση για το ζήτημα αυτό. Έχουν προταθεί φυσικές καταστροφές όπως σεισμοί και κλιματικές αλλαγές, αλλά και εσωτερικές διαμάχες και εξεγέρσεις καθώς και εξωτερικές εισβολές, όπως για παράδειγμα από τους λεγόμενους «Λαούς της Θαλάσσης». Όμως καμία από αυτές τις θεωρίες δεν προσφέρει μέχρι στιγμής μία ικανοποιητική εξήγηση.

Ωστόσο αυτές οι καταστροφές δεν σήμαναν και το τέλος του μυκηναϊκού πολιτισμού. Σε σύντομο χρονικό διάστημα οι τέχνες γνώρισαν νέα άνθιση. Τη φάση αυτή χαρακτηρίζουν υψηλής ποιότητας κεραμικά αγγεία και έργα μεταλλοτεχνίας, τα οποία μιμούνται πρότυπα από την περιοχή της Αδριατικής.

Λεπτομέρεια από τα κυκλώπεια τείχη της Τίρυνθας

Σκέψεις κάτω από την ελιά

Συνοδέψατε  λοιπόν τον Σλήμαν στην αγαπημένη του Ελλάδα, τη χώρα των μυθικών του ηρώων. Τί βιώσατε εκεί; Ζωντάνεψαν ξανά μπροστά στα μάτια σας οι παλιοί καιροί; Και τι συνδέετε σήμερα με την Ελλάδα; Ένα ούζο σε μια ταβέρνα κάτω από ελιές; Το κολύμπι στα τυρκουάζ νερά της θάλασσας; Το χορταστικό μεσογειακό φαγητό; Ή μια στοχαστική πεζοπορία σε συναρπαστικά βουνίσια τοπία; Μιλήστε μας γι' αυτό!

Formular wird gesendet...

Auf dem Server ist ein Fehler aufgetreten.

Έλαβαν σκέψεις

Μυκήνες

[υπάρχει ένας «σωρός άμμου», αυτός πρέπει να καθαριστεί, έτσι αποκαλύπτεται η μάσκα,

κάνοντας κλικ επάνω σε αυτήν εμφανίζεται το κείμενο]

 

DE | EN | GR